martes, 16 de enero de 2018

ÍNDICE DE OBRAS SUBIDAS A ESTE BLOG

.


INDICE DAS OBRAS subidas a este blog,

que se poden abrir pinchando nos trianguliños correspondentes:

2008
Marzo             DATOS BIOGRÁFICOS            
Abril               CASTROVERDE. Bosquejo histórico-geográfico.
Maio                OS SUEVOS DE BERGLAND
Junio               JUVENTUD BANCARIA -I- a -V-
                      CONTOS DA NIÑA LAREIRA -I- a –III-
                      AQUEL VERÁN EN LUGO -I- a -III-
                      CASTROVERDE na Historia e no presente -I-   a -III-     
Julio                “                                            -IV- a -X-
“                      COUSAS DE POL -I- e -II-
                      MISCELÁNEA -I-
                      ENTREVISTAS POST MORTEM  -I-  a -V-
                      VIVIR A VIDA -I- a -V-
                      A MESTRA DAS SAIAS LONGAS  -I- a -VI-
“                      ABEL  -I- a -III-
                      SÓ, CABALO -I- a -IV-
                      SEÑOR, PERDÓN -I- a -III-
Agosto            MISCELÁNEA -II-
Septiembre     ARTIGOS ESPALLADOS -I- e -II-
Octubre           ESTA NOITE SOÑEI QUE...
                      MISCELÁNEA -III-
Noviembre      BAILANDO NA PUNTA DUN FUSO -I- a -IV-
                      A NOSA EMIGRACIÓN
                      PASAMOS DAS LAREIRAS
Diciembre      UN CRIME DE IDA E VOLTA -I- a -III-
                    VIOLENCIA DE XÉNERO
2009
Enero             APUNTES DE ECONOMÍA  -I-  e -II-
                    ARTIGOS PUBLICADOS EN GALICIA DIXITAL  -I-  a -IV-
                     IRMANDAMENTO DOS CASTRO
                     SE AS PEDRAS FALASEN         
                     CRÓNICA DUN ITINERARIO  -I- a -III-
Febrero          ¿PÓDESE PASAR? -I- a -III-
Marzo           HISTORIAS INTRA DA BISBARRA  -I-  a -III-
                    MISCELÁNEA -IV-
                     MEDULLIUS
                   MESTRES / ZOQUEIROS
                   CONTOS DO AVÓ
2010
Enero            SALMODIAS PROSÁICAS  -I-  a -IV-
                    AVENTURAS TURÍSTICAS  -I-  e -IV-
                    AVANZAMOS? -I- a -IV-
                    TOPONIMIA DE CASTROVERDE
                     ANDANZAS, CHANZAS E DANZAS -I- a -II-
                    DA COVA DA VALIÑA AO MEDULLIUS -I- e -II-
                    A NETA DE SCHEHERAZADE
"                    TEATRO PARA AFECCIONADOS -I- e -II-
                    MISCELÁNEA -V-
                     DARÍO -I- a -III-
                     SENTENZAS, FÍAS E RUADAS   -I-, -II-  e -III-
                      DEICA LOGO, NICANOR
                     TEATRO PARA AFECCIONADOS  -III-  a -VI-        
                     AS FEIRAS DE CASTROVERDE NO SÉCULO XX   -I-  a -III-
                     SAGA DAS CURUXAS VERDES
                     MISCELÁNEA -VI-
                     ARTIGOS PUBLICADOS EN GALICIA DIXIGAL –V-
                     DE PURA CERNA   -I-  a -X-
2012
Mayo              A PARROQUIA
Junio               MISCELÁNEA VII,  -I- e -II-
                      CONFESO E DECLARO -I- e -II-
                      CRIARSE É UNHA GOZADA -I- e -II-
                      CACERÍA DE CICLÓSTOMOS EN IFNI -I- a -III-
                      AS VERBAS –I- a –III-  
Julio               IL PENSIEROSO -I- a -III-
Agosto           IFNADA -I- a -V-
                     IMPACTOS -I- a -III-
                     E AGORA, QUE? -I- a -III-
Setembro       AQUEL ZOQUEIRO -I-
Outubro         AQUEL ZOQUEIRO -II- e -III-
Decembro      OPERACIÓN: CUÑADA -I- a -VI-
2013
Xaneiro          TESTAMENTO ABERTO -I- e -II-
                     VODAS
Marzo             CULTURA HERDADA
Abril               CARTAS AOS NETOS -I- a -V-
                      DA MAN DE MEUS AVÓS -I- a -V-
Maio               EU, PREDICADOR -I- e -II-
                     CONTOS PARA MOZOS DA TERCEIRA IDADE -I- e -II-
                     A, B, C
                     AVANTE, TODA! -I- a -IV-
                    DE MOUROS E CRISTIÁNS -I- a -VI-
                    XXXV ROMAXE, EN CASTROVERDE
Junio             DETERXEO DA ALMA -I- e -II-
                    SURCANDO EL MIÑO -I- e -II-
Septiem        CAMPO VERSUS CIDADE -I- a -IV-
                    DE MÁMOAS E DE TALAIOTS -I- a -V-
                    OS MEUS SERIAIS EN “EL PROGRESO”
Diciem          AS MIÑAS CONVERSAS CO XEFE -I- a -IV-
2014
Xaneiro         O VELLO VERDE -I- e -II-
                    CONFERENCIAS -I- e -II-
"                    PREPARANDO A VIAXE -I- a -IV-
"                    ESPALLANDO IDEAS -I- a –VI-
                    LEVARSE BEN É DOADO -I- e -II-
                    PROFESIÓN DE FE
"                     QUE SE SENTE AO CUMPRIR OS 80?
Xuño             É MOI SAN PASAR POLO QUIRÓFANO -I- e -II-
                    DEO GRATIAS -I- e -II-
                    ENTRE LUSCO E FUSCO -I- a -IV-
Octubre         ÁLZATE SOBRE TI MESMO -I- e -II-
                     NON SÓ SE FAI CAMIÑO ANDANDO -I- e -II-
                     QUE TRAIO NA MALETA? -I- a -IV-
2015
Enero             SÍNTESE CURRICULAR
"                    DEIXO RASTRO
"                    AUTOCRÍTICA
                    XA TEMOS A COMPOSTELA -I- a -IV-
                    CON DEUS NON HAI SOIDADE
                    SOLILOQUIOS -I- e -II-
Febrero         VOU CONTIGO -I- e -II-
                    SUCESOS INCRIBLES -I- a -IV-
                    ¡EU SON RICO! -I- a -III-
2016  
Julio               O PRÍNCIPE MIRO EN CASTROVERDE -I- a -III-
                      ESPIÑAS E AMORAS NA MIÑA XERACIÓN -I- a -IV-
Octubre          VOLVERÁN? -I- a -IV-
                      LIBANDO IDEAS, PROPIAS E ALLEAS -I- a -V-
                      ¡SE EU CHE CONTASE! -I- a -V-
Dbre               A SUBXECTIVIDADE DAS VARAS DE MEDIR
2017
Abril               CONFLITO XERACIONAL -I- a -VI-
"                      A IMPORTANCIA, O OURO, DAS COUSAS MIÚDAS
Sept.                XIMNASIA ANÍMICA -I- a -VII- 
2018 
Enero               A GUERRA DE IFNI -I- a -XII-
                        ÍNDICE DE OBRAS SUBIDAS AO BLOG
               
                    
-.-


 DEDICATORIA
            Á miña dona, Xosefina, que mo deu todo: 

.Dous fillos, dos que foi a mellor mestra imaxinable.
.Unha felicidade matrimonial ininterrompida.
.Compartimos, co mellor dos ánimos, aventuras e desgustos.
.Administradora, pero non miserenta.
.Estimuloume no traballo e nos estudios, pero tamén na miña obra de creación literaria.

.Por se isto fose pouco, unha cociñeira insuperable! 

¿Estas débedas, son pagables?
¡Que Deus o faga por min, pois eu non podería, nin sabería!
                                    
Xosé María

A GUERRA DE IFNI -I-



A Guerra de Ifni




XOSÉ MARÍA GÓMEZ VILABELLA




No 60 aniversario daqueles 400 (entre mortos e desaparecidos) que se foron, en tres meses, para “hacer guardia sobre los luceros”.
Xa era costume das guerras de África que a maior parte dos defuntos fosen galegos: Nas do Norte, porque nin indo segar a Castela se reunía diñeiro bastante para paga-las “Cuotas”; e nesta, por azar do sorteo.
Franco escondeuna,
pero eu, servidor, ex-combatente dela, coa bandeira xurada e acreditado con estas fotos, por ante a Historia declaro que:



Concentrados no propio campo. ¡Polo estilo dos “últimos de Filipinas”!

O Territorio foi declarado Provincia, provincia 51 das Españas, no ano 1958, ¡desde que as nosas tropas abandonaran a maior parte do seu mapa, minando o entorno da cidade para mellor defendela! Querida Historia, cantas trolas che levan contado, pero eu, aos que me crean, voulles dicir a verdade, demostrándoa con estas fotos.
A HISTORIA DE IFNI, como tódalas historias da Historia tivo, a pesares da súa curta idade, un montón de amaños que non pasaron aos libros. Eu, desde aquela Sucursal do Banco Exterior de España, coñecín uns cantos secretos, terribles, tremendos, importantes, e por conseguinte, incribles. Nada como un Banco para coñecer pecados capitais, gordísimos, imperdoables, pero nos Bancos, coma nos confesionarios dos cregos, manda o secreto profesional, así que..., ¡puntos suspensivos, indefinidamente! Daquela non puiden falar, e agora non ten obxecto porque..., ¡porque non me crería ninguén, ou case ninguén! Ademais, os secretos importantes sen probas non teñen consistencia. ¿Sen probas? ¡Non había gravadoras, así que só as teño gravadas na miña memoria, que por certo me sigue sendo fiel. ¡Fiel, pero, inoportuna! O que me quedan son as fotos, algunha ben elocuente dalgún dos casos, dalgunha das cousas. En consecuencia, pídolle ao lector que se conforme con elas, coas fotos.
España perdeu Ifni, pero..., con iso gañou moito! Economicamente, se entende. De América trouxemos ouro e prata, moita, ¡roubada!, e en África dilapidouse, gastámola. C´est la vie!, que din os franceses.
-.-

Para comezar, servidor, mecanógrafo no Consejo Supremo de Justicia Militar, (¡Aos 18, tres anos de nada, que os precisei para asegurarme a “fonda” mentres preparaba oposicións de Banca!), onde aprendín a usar a lupa..., para entrever os Secretos de Estado, tantos que había daquela!


E despois, traballando nesta mesa (Departamento de Personal do Banco Exterior de España, Madrid, Carrera de San Jerónimo, 36, ano 1953), souben dunha vacante na sucursal de Sidi Ifni, (África Occidental Española), e déronma a min, ao novato, porque había nese Territorio, daquela, peste bubónica, e os outros solicitantes, sen excepción, como eran de casa rica retiraron as súas instancias. Por esta circunstancia esixíronme ir solteiro. O traslado supúxome pasar de Auxiliar a Oficial 1º con dous trienios, PERO Á CONDICIÓN DE QUE TIÑA QUE ESTAR EN IFNI UN MÍNIMO DE 8 ANOS, CATRO CAMPAÑAS DE DOUS ANOS CADA UNHA, CON DOUS MESES DE VACACIÓNS BIANUAIS.


Mapas do Magreb




IFNI = Santa Cruz de la Mar Pequeña?

No XX estaba esquecido o castelo do século XV. A presencia española na rexión data da época dos Reis Católicos, de cando Diego García de Herrera fundou nun lugar da costa utilizado como base temporal de mariñeiros e pescadores españois desde facía tempo (o Río de la Mar Pequeña), unha torre escravista denominada Santa Cruz de la Mar Pequeña (1476 a 1478), Torre de Santa Cruz o Santa Cruz de África, reconstruída en 1496. A importancia do establecemento derivaba de ser base das cabalgadas españolas en busca de escravos. Os españois foron desaloxados en 1524 polos bérberes da zona.
                                                 Unha Mar Pequena, outra. (Agadir)

Fernando de León y Castillo. Embaixador  de  España  en  Francia. Grazas ás súas xestiones recoñecéronselle a España os nosos dereitos sobre os Territorios do Muni, o Sáhara Occidental e mailo Protectorado do Norte de Marrocos. Nomeado por Real Decreto do 12 de novembro de 1887. ¡Pasmón! Deixouse convencer polo franceses de que Ifni era a nosa, antiga, Santa Cruz de Mar Pequeña; ¡Mar Pequena é a baía de Agadir; esa, esa si, pero tampouco é a da torre esquecida, xa que aquela estaba, como agora se sabe, no Mar Pequeño da lagoa de Naila! A primeira fotografía, coñecida, dos restos daquela torre, débese a un tal Maximilien Briggmann, e foi publicada por T. Monod no ano 1976. (Do libro "LA TORRE DE SANTA CRUZ DE LA MAR PEQUEÑA", de Mariano Gambin. Primeira edición: Santa Cruz de Tenerife. Abril 2012).


Este é o Sidi Ifni que atopei á miña chegada, nos anos 50.



Este é o Barrio Agulla. Soñado e feito despois do 23-11-57. Enfronte, o cuartel de Tiradores.
-.-



Iberia, despois de deixarme, volveu para Madrid, a por máis!


Hotel Suerte Loca, hoxe; foi o niño da nosa Lúa de Mel, ¿non si, miña Xosefina!?




Desde estas terrazas, no 57, defendemos o Banco, con sacos de terra e unhas cantas armas. Pola mañá, oficina; de tarde, durmida; e de noite, garda. Para ir polas caixas dos cartos ao aeroporto, que nos viñan do Banco de España, Las Palmas, eu collía a miña Star e poñíaa no meu coche, encima da caixa lacrada. Tivemos que deixar de traer billetes de a 1.000 pesetas porque os nativos comprábanos a razón de 1.100 ou 1.200, ¡para levalos, para escondelos, en Tanger!


Tiven bos compañeiros, que me axudaron a cargar co..., ¿co desterro?

Dúas anécdotas:
-Casado por poderes, un 13, ¡trece e martes!,  (13 de Xuño do ano 1953), despois de invitar a comer a estes compañeiros, no Casino, para celebralo, (eles obsequiáronme con este tapiz de fondo, por certo que ben elocuente),


funme para a miña habitación do hotel Suerte Loca, (a núm. 2, pero aquel día en solitario), e, de ben comido, entroume o sono! Espertei a iso das dúas da mañá, co comedor cerrado, obviamente, así que pasei unha noite de vodas curtísima, pero...., tranquila!

A outra anécdota:

-Aos poucos días, un domingo, chegou a noiva a Sidi Ifni, precisamente nun destes avións:


Era costume recibir aos familiares na propia escaleira do avión, pero aquel día o Vixiante impediume pasar da terraza:
-¡Es que viene mi mujer....!
-El General me ordenó prohibir los acercamientos. ¡Medidas de seguridad, supongo!
Ao domingo seguinte, que fomos ao aeroporto, tamén estaba alí o General Tutor (Venancio Tutor Gil). Atrevinme a dicirlle:
 -Mi General, el domingo pasado no me permitieron que esperase a mi  mujer ahí abajo, y hoy veo que bajan... ¿Ya no hay precauciones?
-Chico, disculpa; me lo habían pedido aquellas mujeres que estaban arriba, aquí, en la terraza...¡Como es natural, querían ver vuestro beso, el de los novios! Este Territorio, es tan aburrido...!
Se non se tratase do Gobernador, polas ganas daríalle un cometón!


A miña dona aclimatándose e confraternizando
-.-

IFNI, A FILLA PRÓDIGA
Coa Península irradiada de corredoiras (Camiños de carro), isto que sigue é unha mostra das nosas prodigalidades ifneñas, contemporáneas, ou máis exactamente, Fránquicas. ¿Débedas da guerra de España? ¡Iso, ademais daquel favor de devolvelos a Covadonga!


No 34 chegou Capaz ao deserto, e foi capaz de entusiasmar aos notables dos nativos con..., con fondos da Caixa B, que xa existía daquela!


Monumento ao Coronel Capaz..., antes de apealo os musulmáns!
-.-


OBRAS SON AMORES...



 

A garda do Gobernador



Desde aquí, os franciscanos colonizaron bastante máis cós españois.


Coa miña dona e demais compañeiros Terciarios, diante da igrexa.


Don Hermenegildo, “El Prometedor”.



Cuartel dos Tiradores de Ifni


Á esquerda, edificio do Axuntamento.



Edificio do Zoco (¡pero sen zocas!)


Hospital de Sidi Ifni


Edificio Servicios Financieros (Pagaduría). De América trouxemos o ouro e maila prata..., ¡para a “Torre del Oro”, Sevilla! Transvasado a billetes, boa parte del acabou aquí, nestoutra torre.






Patronato (Instituto)
.../...


Pasa a
A GUERRA DE IFNI
-II-

Xosé María Gómez Vilabella